De politiek is echter een andere wereld en kent een heel andere logica. Daarom introduceerde Weber het onderscheid tussen een ethiek vanuit principes aan de ene kant en een ethiek vanuit de gevolgen aan de andere kant. In de politiek draait het om macht, veiligheid, verdeling van de middelen, onderhandelen, polderen. Dan moet je vaak je principes aan de kant zetten en soms een meloen doorslikken. En dat niet alleen, handelen vanuit principes kan ook naïef en gevaarlijk zijn. In de politiek moet je daarom extra alert zijn op de gevolgen van een beslissing. Voor veel christenen is dat een ‘lastig verhaal’. Het leven is één. Je wilt een christen zijn uit één stuk en maandag doen wat je zondag preekt.

Een bekend voorbeeld van iemand die in zijn politieke denken over internationale betrekkingen een wending van principes naar gevolgen maakte, is de Amerikaanse predikant Reinhold Niebuhr (1892-1971), die Republikeinen en Democraten, waaronder de oud-presidenten Jimmy Carter en Barack Obama, heeft geïnspireerd. Hij begon als pacifist, uit principe, in navolging van Jezus en op grond van zijn ervaring als aalmoezenier in de Eerste Wereldoorlog. Maar in de jaren dertig was hij zo onder de indruk van het nationaalsocialistische gevaar, dat hij de deur openzette naar een ethiek van de gevolgen. Soms is een kwaad, het doden van iemand, nodig om een groter kwaad te voorkomen (het vallen van veel onschuldige slachtoffers). Ook de theoloog Dietrich Bonhoeffer (1906-1945) maakte deze overgang in zijn denken. Hij had zich jarenlang hartstochtelijk ingezet voor een radicale naleving van de Bergrede, maar beraamde toch een aanslag op Hitler, wat hij zelf met de dood moest bekopen.

Duidelijk uit deze voorbeelden is dat het bij een ethiek van de gevolgen gaat om een uitzondering en dat buiten die uitzondering de principes leidend zijn. Om bepaalde gevolgen te bereiken moet je voor die bepaalde gelegenheid afstappen van je principes. Niet doden blijft de regel. En het wél doden blijft zonde, en doet enorm veel pijn. Bonhoeffer bad om vergeving voor de te stellen daad. 

Instituties als de NAVO en de VN zijn opgericht vanuit principes met duidelijke gevolgen voor ogen: rechtsbescherming (VN), vrede bewaken en oorlog voorkomen (NAVO). ‘Dit nooit weer!’ Door de opstelling van de huidige president Donald Trump wordt het principe van vrede bewaken echter geschonden. Zijn ministerie van defensie is veranderd in een ministerie van oorlog, waarna hij is overgegaan tot de aanval. Geen aanval om vrede te verzekeren maar om olie en andere bronnen veilig te stellen voor zichzelf. Daarbij chanteert hij ons als NAVO-bondgenoten om mee te werken en we laten ons ook chanteren. We doen weliswaar niet mee in de aanval, maar we stellen ook geen duidelijke grenzen door Trump te corrigeren en aan te spreken op de principes. Onze zorgen gaan niet zozeer over de schending van principes maar vooral  over economische gevolgen en het opraken van kerosine voor de vliegvakantie.

In de huidige oorlog met Iran wordt niet tijdelijk een principe losgelaten voor een hoger politiek doel. Het is veel erger. Principes zijn omgedraaid, ofwel geperverteerd. Er is trots op agressie en macht, en die wordt met de Bijbel in de hand gelegitimeerd. Nu Trump geen kritiek duldt en wij bang zijn om onze grenzen aan te geven, zijn we beland in een toxische relatie. En iedereen weet dat in zo'n relatie grenzen stellen het enige antwoord is. Gelukkig heeft de paus dat gedaan. Nu wij nog.