Want wie het begrip duurzaamheid reduceert tot alleen ‘groene’ aspecten, zoals een schoner milieu en het verbeteren van biodiversiteit, doet het begrip wat mij betreft tekort. Begrijp me niet verkeerd, het respecteren van planetaire grenzen blijft van cruciaal belang en vraagt onze volledige aandacht. De ontwrichtende gevolgen van klimaatverandering zien we nu al om ons heen.

Maar onze blik op duurzaamheid moet veranderen. De oorlog in Oekraïne, de houding van de VS tegenover oude bondgenoten, en het conflict in het Midden-Oosten zorgen voor een groeiend realiteitsbesef: Europa moet drastisch investeren in defensie, veiligheid en weerbaarheid. Zonder die inspanning komt de verduurzaming van onze samenleving namelijk onder druk te staan.

Het christelijk realisme dat Niebuhr in de jaren 1930 en 1940 introduceerde kan ons hierbij helpen. De kern van Niebuhrs leer is dat idealisme, en zeker ook pacifisme, niet genoeg is om het kwaad in de wereld te beteugelen. Machtspolitiek en defensie zijn nodig om onze democratie te beschermen. En sterker nog, om duurzaamheid te kunnen waarborgen. Christelijk realisme kan dus worden toegespitst in duurzaam realisme: in een ideale wereld zouden investeringen in defensie wellicht niet als duurzaam worden bestempeld. Maar in de huidige context vormen zij een randvoorwaarde om überhaupt duurzaam te kunnen beleggen. Als er lange tijd vrede is, zoals we die in Europa de afgelopen tachtig jaar hebben ervaren, is het logisch dat het pacifistisch geluid sterk is. Als de wereld echter verandert en je jezelf niet meer kunt verdedigen, dan is juist een gezonde dosis pragmatisme hierin belangrijk, zo leert Niebuhr ons. Uiteraard kan en moet dit ook binnen ethische kaders, zoals het uitsluiten van controversiële wapens en het toepassen van de richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Naast defensie moet er vooral ook worden gekeken naar veiligheid en weerbaarheid. Denk aan investeringen in energiezekerheid, cyberveiligheid, kritieke infrastructuur en technologische onafhankelijkheid. Juist deze thema’s maken in tijden van geopolitieke onrust extra duidelijk waarom duurzaamheid zo belangrijk is: het loont. Niet alleen voor de planeet, maar ook voor de portemonnee.

Jeroen van Westen is strateeg verantwoord beleggen bij PME pensioenfonds en lid van de kerngroep van het netwerk Financiën & Economie van de ChristenUnie