Nemen robots het over? Werken in de toekomst

Wie het boek Gouden Jaren (2014) van Annegreet van Bergen leest of regelmatig naar het tv-programma Andere Tijden kijkt, komt daar beroepen en werksituaties tegen die we in het Nederland van nu niet meer kennen. Er rijdt geen schillenboer of voddenman meer door de straten. Er komen geen kwitantielopers meer aan de deur om de huur of verzekeringspenningen te innen en de laatste Limburgse mijnwerker heeft reeds lang geleden zijn pikhouweel opgeborgen. Er zijn de laatste decennia ook allerlei functies en beroepen ontstaan die we vroeger juist niet kenden. Veel van het nieuwe werk van de afgelopen decennia is ontstaan in de dienstensector en dan met name in wat we aanduiden als ‘de vrijetijdsindustrie’, al die activiteiten die te maken hebben met wat we zoal in onze vrije tijd doen, variërend van het volgen van yogacursussen, het bezoeken van pretparken, een natuurwandeling maken, funshoppen, barbecueën in de van alle gemakken voorziene achtertuin tot het bijwonen van een concert of bezoeken van een tentoonstelling.

                                          

De computer rukt op en de meeste beroepen veranderen van inhoud
Daarnaast vertonen sectoren als de zorg en het onderwijs al decennialang een sterke groei. Maar daar komen niet primair nieuwe functies en beroepen bij, maar veranderen bestaande functies vooral van inhoud. Dat laatste geldt ook elders op de arbeidsmarkt: of je nu in de landbouw, de industrie of de dienstverlening werkt, de kans is klein dat je beroep er nog hetzelfde uitziet als een kwart eeuw of nog langer geleden. Een belangrijke oorzaak daarvan is het oprukken van de computer en in bredere zin informatie- en communicatietechnologie (ict). De pakketbezorger, de agrariër, de kraanmachinist, de wijkverpleegkundige, de buschauffeur, de onderwijzer – allemaal werken ze tegenwoordig met een computer en die wordt steeds belangrijker. En voorlopig is er geen reden om te veronderstellen dat die ontwikkeling zal stoppen. Integendeel, computers worden steeds ‘slimmer’ en door er wieltjes onder te zetten of er kunstarmen en -benen aan te monteren, komen gaandeweg de robots tot stand die we tot dusver vooral uit strips en science fiction films kenden. In bijvoorbeeld autofabrieken zien we ze massaal aan het werk, maar ook in de agrarische sector is de melkrobot een alom geaccepteerd verschijnsel dat de melkveehouder heel veel werk uit handen neemt en in hoge mate bijdraagt aan de torenhoge productiviteit van de zuivelindustrie in Nederland.

Hoe gaat dat verder en is er nog wel werk voor iedereen?
Lees het antwoord van prof. dr. Joop Schippers (hoogleraar Arbeidseconomie, Universiteit Utrecht) in de nieuwste editie van Groen. Groen is te koop in onze webshop en gratis voor onze donateurs.

Word al vanaf € 3,- per maand donateur van het WI.