Criminele comfort zone

Guns save life”. Het stond op een groot bord langs een snelweg in de Amerikaanse Midwest. Iets verderop een bord met “Jesus is real”. Twee tegenstrijdige openbare geloofsbelijdenissen. Allebei moeilijk te geloven. Allebei niet te bewijzen. Integendeel. Cijfers over het aantal vuurwapendoden in de VS suggereren het ongelijk van geloof in het levensreddend vermogen van geweren. Gelukkig zijn wij anders dan die cowboys daar. Beter. Verlichter. Hier doen we aan evidence based politics. Toch? Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien dat hier per jaar 33 keer meer mensen overlijden door een ‘accidentele val’ dan door moord en doodslag. En die accidentele val eist elk jaar flink meer slachtoffers, alle berichtgeving over terrorisme ten spijt.

Niettemin hoor je zelden een Haags pleidooi voor minder stoepranden of een verbod op keukentrapjes. Wel hoor je regelmatig law-and-order-praat, en nu ook steeds vaker manmoedige pleiooien voor een fors hoger defensiebudget. Het guns-save-life-geloof blijkt hardnekkig, ook hier, en niet in het minst onder de volgelingen van Jezus. Alle cijfers ten spijt. Niet dat evidence based hetzelfde is als evident, overigens. Bijvoorbeeld, uit de cijfers blijkt dat in Drenthe, Groningen en Friesland de kans op crimineel slachtofferschap het kleinst is, en dat juist in deze provincies de ChristenUnie procentueel de meeste stemmen haalt. Inderdaad, er zijn hier meerdere conclusies mogelijk.

Ander voorbeeld: onderzoek van collega’s aan de Vrije Universiteit laat zien dat afstand tot de eigen woning de belangrijkste voorspeller is van waar daders misdrijven plegen. Elke kilometer verder leidt tot een reductie van de kans met twintig à dertig procent. Oftewel, bij het plegen van misdrijven blijven daders vooral binnen de eigen comfortzone. En die criminele comfortzones vind je vooral in de Randstad en Limburg, blijkens cijfers van het CBS. Maar dat is nog geen beleidsconclusie. Moeten we daders verplicht laten verhuizen naar onbekend gebied, net zoals predikanten in de PKN: na acht jaar moet je ergens anders heen? Of meer ChristenUnie stemmers werven in de Randstad en Limburg?

Dr. Peter Mulder is econoom aan de Vrije Universiteit Amsterdam en zwevende kiezer