Martine

Martine

Dit voorjaar kozen we het thema ‘levenseinde’ voor dit nummer van DenkWijzer, mede naar aanleiding van de Groenlezing ‘Vrij om te sterven’. Een interessant thema waar veel over te zeggen is, zoals ook bleek uit de reacties op de lezing van professor Theo Boer. Op de redactie belichtten we het onderwerp van allerlei kanten en het resultaat hebt u in handen. Twee weken na de redactievergadering kreeg ik in het ziekenhuis te horen dat ik ongeneeslijk ziek ben. De borstkanker van acht jaar geleden is teruggekomen en uitgezaaid in mijn botten en longen. Dan komt het onderwerp ‘levenseinde’ opeens heel dichtbij. We hopen dat ik met medicatie nog een mooie periode krijg om te genieten van het leven met mijn dierbaren.


Tijd om te leven
Door de boodschap ‘ongeneeslijk ziek’ krijgt het begrip tijd een hele nieuwe invulling. Hoeveel tijd is je gegeven? Dat kan niemand je zeggen. Er zijn statistieken en gemiddelden, maar die gelden zelden voor een individu. Daarop kun je je blind staren, maar dat heeft niet zoveel zin. Wel weet ik dat ik, tenzij een wonder gebeurt, van veel dingen afscheid zal moeten nemen. De kans dat ik mijn dochter ga zien studeren is klein. Oma worden zit er niet in. Een 25-jarig huwelijksfeest evenmin. Dat zijn dingen die ik langzaam zal moeten loslaten. Tegelijkertijd krijgt de tijd die je wel hebt, extra betekenis.


Tijd om te sterven
Een begrip dat veel terugkomt in deze DenkWijzer is autonomie. Hoeveel autonomie heb je als mens om te kiezen voor de wijze van sterven? Maarten Verkerk laat duidelijk zien dat het niet een op zichzelf staande keuze is van een individu. Er zijn altijd anderen in deze keuze betrokken. In het christelijke denken is deze autonomie ingebed in het Koninkrijk van God. Dat Koninkrijks-denken heeft niet alleen effect op hoe we leven, maar ook op hoe we ons voorbereiden op de dood. De dood heeft niet het laatste woord. Soms kunnen mensen zo verzanden in de medische wereld dat er geen ruimte is om na te denken over hun levenseinde. Ik denk dat het heel belangrijk is dat mensen accepteren dat dit leven eindig is en zich ook goed kunnen voorbereiden op het afscheid nemen en het sterven zelf.


Geen zorgen
De woorden van Jezus uit de Bergrede ‘Maak je geen zorgen om de dag van morgen’ zijn zeer waar. Natuurlijk maken we ons zorgen. Ook wij, er is veel onzekerheid over het verloop van mijn ziekte. Maar als je vooral bezig bent met wat morgen zou kunnen brengen, vergeet je vandaag te leven. Dat geldt voor ieder mens, ziek of niet. We kunnen zo bezig zijn met de toekomst, dat we vergeten de dingen (en mensen!) van vandaag de aandacht  te geven die ze verdienen. Enkele weken geleden was ik jarig en dat heb ik volop gevierd met familie en vrienden. Niemand weet hoe lang hij of zij zal leven. Daarom moeten we iedere dag koesteren en het leven vieren.


Martine Vonk is hoofdredacteur van DenkWijzer.