Christelijk creatief

Christelijk creatief

 

Door Tim Vreugdenhil, theoloog en predikant van Stadshartkerk Amstelveen

 

De Amerikaan Richard Florida is de uitvinder van de term ‘creatieve klasse’. Daartoe behoort iedereen die zich voor zijn of haar werk met het scheppen van dingen bezighoudt. Ook als je kunt discussiëren over hoe breed je ‘scheppend bezig zijn’ kunt opvatten, is Florida’s punt duidelijk: de creatieve klasse is een substantieel deel van de beroepsbevolking geworden. Florida heeft met zijn inzichten veel invloed op beleidsmakers. Elke grote stad heeft belangstelling om de creatieve klasse aan zich te binden, alleen al vanuit economisch belang.

 

Megaregio’s

Het meest recente boek van Florida (Who’s your City) gaat over een eenvoudige vraag: waarom wonen mensen waar ze wonen? Aan de hand van de antwoorden op die vraag ontstaat een perspectief op de 21ste eeuwse wereld. Leefde lange tijd een meerderheid van de bevolking van geboorte tot dood op dezelfde plek, vandaag is het voor veel mensen mogelijk om een woonplaats te kiezen. Wat meteen opvalt in de statistieken is de enorme klontering die dat met zich meebrengt in stedelijke gebieden. In plaats van ‘megasteden’ denkt Florida in termen van ‘megaregio’s’. Vanuit zijn globale (en deels natuurlijk ook Amerikaanse) perspectief is het bijvoorbeeld mogelijk om Nederland, België en het Duitse Ruhrgebied als één megaregio te beschouwen. Bijna 60 miljoen mensen vormen hier gezamenlijk de grootste economie van Europa en de vierde ter wereld. Florida ontwikkelt een theorie over hoe stedelijke gebieden allemaal hun eigen karakter hebben met hun eigen voor- en nadelen. Hij moedigt de creatieve klasse – als toch veelal kosmopolitisch ingestelde mensen – aan: denk goed na over waar jij je in jouw omstandigheden het beste kunt vestigen. Die theorie brengt hij vervolgens ook weer terug naar ‘gewone mensen’. Het loont voor iedereen de moeite om zich geregeld af te vragen: hoe komt het dat ik hier woon, wat vind ik daar prettig aan en wat niet en wat zou het met me doen als ik zou verkassen?

 

De stad van God

Florida verkondigt niet een nieuwe leer, maar wil een concept bieden van hoe de dingen in een ‘global world’ nu eenmaal werken. Het is niet het hele verhaal, maar het gaat over heel belangrijke ontwikkelingen. Florida’s werk kan een stimulans zijn om allerlei terreinen nieuw te doordenken op een schaal van ‘meer dan Nederland alleen’. Wat betekent het feit dat Nederland (ook) deel uitmaakt van een megaregio voor de natiestaat, voor politieke structuren, voor onze identiteit? Helpt het om beter te begrijpen waarom zoveel mensen zich vandaag ontworteld voelen en waarom nieuwkomers zich vaak snel aan kunnen passen? Kunnen belangrijke thema’s als de arbeids- en de woningmarkt nog nationaal geregeld worden als de economie steeds meer over landsgrenzen heengaat?

Christenen kunnen misschien meer ontspannen over deze vragen nadenken dan anderen. Zij geloven niet in Nederland als paradijs of koninkrijk van God – ook als zij best (een beetje) trots mogen zijn op hun land. Zij hebben hier geen blijvende (mega)stad. Zij relativeren alle bestaande structuren, de oude zowel als de nieuwe. Zij interesseren zich ondertussen zeer voor wereldwijde ontwikkelingen. Zij weten immers dat God zich niet alleen met individuele mensen bezighoudt maar ook met de volken en de naties. Christelijke politiek is altijd sterk geweest op de momenten dat aardse ontwikkelingen in het perspectief werden verstaan dat Augustinus ‘de stad van God’ zou noemen. Florida levert cijfers en feiten die aansporen tot politieke en theologische bezinning. Werk aan de winkel voor de christelijke creatieve klasse.