Gemeenteraadsverkiezingen 2010

Gemeenteraadsverkiezingen 2010

Een goed begin is het halve verkiezingswerk

Door Esther van der Wiel, medewerker afdeling Opleiding en Advies

Voor de kiezer is 2010 nog ver weg, maar voor lokale besturen en fracties komen de gemeenteraadsverkiezingen van dat jaar toch al aardig dichtbij. Over anderhalf jaar zullen burgers opnieuw de keuze moeten maken door wie zij zich in hun woonplaats het liefst vertegenwoordigd zien. Veel ChristenUnie-bestuurders beseffen dat een goede voorbereiding een voorwaarde is voor een goed resultaat in 2010. Een korte rondblik.

De activiteiten voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2010 beginnen op gang te komen. Het startschot werd gegeven tijdens de ‘Inspiratiedag’ van de ChristenUnie, eind september in Nijkerk. De ongeveer 350 aanwezige bestuurs- en fractieleden werden er toegerust voor de naderende verkiezingen – onder andere met deelsessies over het inrichten van een doeltreffende website, het komen tot een goed verkiezingsprogramma en over de procedures voorafgaand aan de verkiezingen. In de praktijk blijken lokale fracties en besturen de aanloop naar 2010 al te nemen.

Terugblik op functioneren

Een aantal fracties heeft ervoor gekozen het proces richting de verkiezingen te beginnen met een terugblik op het werk van de afgelopen tijd. Henk van der Molen, voorzitter van kiesvereniging Lelystad, besloot met zijn fractie een enquête te ontwikkelen over het eigen functioneren. Dit vooral om de betrokkenheid van de achterban te stimuleren en “verder te komen dan alleen de erg positieve en erg negatieve reacties die we wel eens krijgen”. De fractie benaderde daarom leden van de kiesvereniging, ontvangers van een informatie-mailinglist en maatschappelijke organisaties – in totaal ongeveer driehonderd mensen.

De respons van 47 is volgens Van der Molen “niet hoog genoeg om echte conclusies te trekken. Toch is dit de hoogste respons die we voor dit soort activiteiten hebben gehad. Interessant is dat we selecties kunnen maken: we kunnen de resultaten van leden en niet-leden van de ChristenUnie, die wel of niet hebben gestemd en wel of niet in Lelystad wonen, van elkaar onderscheiden. Naast een aantal bemoedigingen van de respondenten, kregen we bijvoorbeeld ook een opmerking binnen over het openbaar vervoer. Al met al voldoende reden om de resultaten te bespreken met de fractie, ook met het oog op de verkiezingscampagne.”

Brainstorm op de hei

In Barneveld koos de plaatselijke fractie voor een andere benadering. Samen met het bestuur werd een ‘heidag’ belegd, waarin de resultaten van de afgelopen twee jaar werden doorgenomen. “Op een gezellige locatie in Kootwijk, één van kleinste dorpen op de Veluwe, hebben we teruggekeken op wat bereikt is”, vertelt Tjitske Kuiper-de Haan, fractievoorzitter van ChristenUnie Barneveld. “Omdat we voor het eerst in het college zitten, hebben we gesproken over wat al is gerealiseerd van het college-programma, maar ook over wat we hebben gedaan met de speerpunten uit ons eigen programma.”

Naast terugkijken, keken bestuur en fractie ook vooruit. In een creatieve brainstorm legden de bestuurders hun ideeën voor de toekomst op tafel. “Zo dachten we na over onderwerpen die we zelf aan de orde willen stellen en willen claimen, maar die ook mensen aanspreken. Het is echt belangrijk mensen aan je te binden.”  De heidag vindt Kuiper-de Haan een aanrader voor andere fracties. “Het is ook goed om zo vriendschappelijk een dag samen te zijn. Politiek is toch een eenzaam beroep. Het helpt om je een team te voelen - tijdens een gezamenlijke wandeling over de hei, zijn we verschrikkelijk natgeregend. Als verzopen katten kwamen we terug, we hebben ontzettend gelachen”.

Met raadslid aan tafel

Veel fracties kiezen er voor niet alleen de resultaten van de fractie als geheel te bespreken, maar ook in gesprek te gaan over het functioneren van de individuele raadsleden. Van der Molen geeft aan dat er in Lelystad ‘ambitiegesprekken’ plaatsvinden met de huidige fractie- en steunfractieleden. Onderwerp van gesprek is ”hoe zij hun rol zien tot 2010 en eventueel daarna”.

Ook Willem Krooneman, fractievoorzitter in Elburg, onderstreept het belang van dit soort gesprekken. Zijn ‘Werkgroep Visie 2010’ is onder meer van plan het bestuur de aanbeveling te doen om vroegtijdig om tafel te gaan met huidige raadsleden en kandidaten. “In het verleden heeft dit punt nog wel eens wat fricties opgeleverd. We willen daarom aanbevelen in ieder geval een jaar van te voren te starten met deze gesprekken, het liefst in januari al”. Krooneman vervolgt: “Met de huidige fractieleden, steunfractieleden en bestuursleden gaan we in Elburg ook een trainingstraject in van anderhalve dag, waarbij er ook visievorming komt kijken.” Deze trainingen worden vanuit het partijbureau in diverse plaatsen gegeven.

Speerpunten op papier

De Elburgse ‘Werkgroep Visie 2010’ richt zich niet alleen personeelsmatig op de verkiezingen. De groep denkt ook na over de inhoudelijke kant en richt zich op het verkiezingsprogramma. Naast de fractievoorzitter, iemand uit het bestuur en uit de steunfractie, is ook een plaatselijke ondernemer aangeschoven om na te denken over de speerpunten voor Elburg.

Ook in Breda is een werkgroep in het leven geroepen om tot een nieuw verkiezingsprogramma te komen. Voorzitter Shamir Ceuleers legt uit: “Nog niet eerder heeft de lokale ChristenUnie meegedaan aan de verkiezingen. Tot nu toe had Breda slechts een slapende kiesvereniging. Vorig jaar hebben we een werkgroep kunnen opzetten van zes leden en een meelezer.’’ Inmiddels is de werkgroep al een aantal keer bij elkaar gekomen “om te proberen de speerpunten voor het verkiezingsprogramma te formuleren”, zegt Ceuleers.

Handreiking programma

Vanuit het partijbureau wordt gewerkt aan de zogenoemde Handreiking Verkiezingsprogramma. Dit programma wordt opgesteld door een breed samengestelde groep van onder meer raadsleden, wethouders, griffiers en een burgemeester. De werkgroep heeft inmiddels de grote lijnen voor het model-programma gekozen en buigt zich over de nadere invulling van thema’s als betrouwbare en dienstbare overheid, jeugd en gezin, duurzaamheid en sociale cohesie. De Handreiking moet in mei klaar zijn. Ceuleers: “In Breda proberen we rond de jaarwisseling onze speerpunten te hebben geformuleerd. In het voorjaar kunnen we dan aansluiten bij de Handreiking”.

Een beetje hulp kan de beginnende lokale fractie wel gebruiken, erkent Ceuleers. “Wij kunnen geen aanspraak maken op een bestaande structuur. De deelsessies waaraan ik op de Inspiratiedag heb deelgenomen – ‘Help, ik kom in de raad’ en ‘Het opstellen van een verkiezingsprogramma’ – hebben me erg geholpen. Ik ben laatst bij enkele commissievergaderingen geweest en het is me duidelijk geworden dat je daar toch echt kennis van zaken moet hebben. Het is goed dat, ook richting de verkiezingen, niemand het wiel opnieuw hoeft uit te vinden.”

Meer informatie over de verkiezingen en de voorbereidingen daarop:
Website Gemeenteraadsverkiezingen 2010 - www.christenunie.nl/gmr2010