Niet echt vrolijk

Column

 

Niet echt vrolijk

 

Door Esmé Wiegman-Van Meppelen Scheppink, Tweede Kamerlid ChristenUnie

 

Woordvoerder Jeugd en gezin ben ik niet, maar ook met mijn portefeuille Europese Zaken merk ik dat je niet om dit onderwerp heen kunt. Ik werd met mijn neus op dit feit gedrukt toen ik laatst in Roemenië en Bulgarije was met de vaste Kamercommissie Europese Zaken. Met een  kleine delegatie bezochten we deze nieuwe EU-lidstaten om ons op de hoogte te laten stellen van de voortgang die er (al dan niet) geboekt wordt op het gebied van de bestrijding van corruptie en het versterken van het justitiële apparaat. Een onderwerp waar we als commissie halfjaarlijks over gerapporteerd worden en waar we niet echt vrolijk over worden.

 

Door allerlei gesprekken hebben we geprobeerd te onderzoeken waar de gebrekkige voortgang nu in zit. Zit het in het systeem, in de regering, in een falend parlement? Ten aanzien van alle drie de opties kunnen we in zekere mate bevestigend antwoorden. Maar wat vooral ook een belangrijke factor is, is het gebrek aan een civil society, die tegenkrachten weet te mobiliseren en een kritisch geluid richting haar overheid kan formuleren.

 

On-samen-hangend middenveld

Maar hoe versterk je het maatschappelijk middenveld in landen die jarenlang onder een bizarre dictatuur hebben geleefd en zich nu pijlsnel economisch ontwikkelen? Veel mensen hebben het druk met het vergroten van de eigen welvaart (daar zijn Roemenië en Bulgarije natuurlijk niet uniek in...), maar van het opbouwen van een echte samenleving is het nog niet gekomen. Leren samenleven doe je met name in het gezin, maar aan gezinsvorming komen op dit moment veel jongeren, druk met hun carrière en welvaart, niet toe. Dit in combinatie met gebrekkige voorzieningen aan opvang en basisscholen blijkt funest te zijn. Het geboortecijfer ligt op dit moment dramatisch laag.

 

Matra en Roma

Tijdens mijn werkbezoeken maakte ik kennis met verschillende projecten die gefinancierd worden vanuit de zogenaamde Matra-gelden, die de maatschappelijke transitie in deze landen ondersteunen: studenten die leren na hun studie integer hun werk uit te voeren, politieke scholing om te leren hoe je als politicus in de maatschappij dient te functioneren, etc. Stabiliteit en integriteit zijn voor jongeren volgens mij belangrijke factoren bij gezinsvorming. De meest schrijnende situaties doen zich onder de Roma-bevolking voor in de steden. Kinderen die niet naar school gaan, verlaten of verkocht worden, prostitutie en mensenhandel. Ik ben ervan overtuigd dat er best goede wil is om wat aan deze situaties te doen, maar het is ontzettend lastig om deze groep uit haar sociale isolement te halen als er geen wederzijds vertrouwen is.

 

EU als dienaresse Gods

Er is veel werk te doen. Geld is er genoeg in deze landen, alleen is het slecht verdeeld en is het in handen van niet altijd de juiste mensen. Mijn handen jeuken om hieraan politiek wat te doen. Roemenië en Bulgarije waren destijds niet klaar voor een EU-lidmaatschap. 2007 was in mijn ogen te vroeg. Voordeel van het lidmaatschap is wel dat we deze nieuwe lidstaten stevig kunnen aanspreken op de bestrijding van corruptie en het zorgdragen voor minderheden. In onze visie dat ook de Europese overheid 'dienaresse Gods' is, zullen we onze verantwoordelijkheid moeten nemen in het zoeken van recht en gerechtigheid. Het goede zoeken, ook voor mensen, gezinnen, kinderen in Roemenië en Bulgarije.