Regeringsdeelname: waagstuk of roeping?

 

Regeringsdeelname: waagstuk of roeping?

 

Door Meindert Leerling, Oud-voorzitter RPF-fractie in de Tweede Kamer

 

Klinkende resultaten bij de Raadsverkiezingen in het voorjaar van 2006, een verdubbeling van het aantal Kamerzetels in november vorig jaar, prachtige winst bij de Statenverkiezingen in 2007 en als klap op de vuurpijl ook nog regeringsdeelname voor de ChristenUnie. Euforie alom. Daar hadden de voormannen van het GPV en de RPF in de tweede helft van de vorige eeuw toch niet van durven dromen! Maar wat betekent het nu concreet in de praktijk?

 

Successen relativeren

Ben je een kniesoor als je de successen van de ChristenUnie in het afgelopen jaar wat relativeert? Natuurlijk werden er meer raadszetels behaald en daardoor nieuwe wethoudersposten veroverd. En een jaar later kwamen er door de uitstekende Statenverkiezingen voor het eerst Gedeputeerden van de ChristenUnie. Wat te zeggen van die verdubbeling van het aantal zetels in zowel de Tweede als binnenkort de Eerste Kamer. Te mooi om waar te zijn. De CU heeft de wind in de zeilen en oogst in steeds breder kring sympathie. Maar…

Die verdubbeling van het aantal zetels in de Kamerzetels is minder spectaculair dan op het eerste gezicht lijkt. Toen GPV en RPF in 2000 fuseerden, hadden ze met elkaar vijf Kamerzetels. Dat is slechts één  minder dan nu. En dan te weten dat we in André Rouvoet een perfect politiek leider hebben en mede door hem ongekend veel publiciteit hebben gekregen. Niettemin: maar één zetel winst ten opzichte van 2000. Als er werkelijk een doorbraak zou zijn geweest en de belijdende christenen in ons land hun roeping recht hadden verstaan, zou de teller niet op zes, maar op twaalf hebben gestaan.

 

Reden voor optimisme?

André Rouvoet merkte al in het slotdebat na de verkiezingsuitslag op, dat een combinatie met de CU zeer voor de hand lag. Dat vond ik een versnelling te hoog. Begrijpelijk misschien in de euforie om het mooie resultaat, maar je kan je kaarten beter op je rug houden. Want wat heb je in feite als partij met zes zetels in te brengen tegen de groten in de Nederlandse politiek met ruim dertig en het CDA zelfs ruim veertuig zetels? Bij het vormen van een meerderheidskabinet hebben CDA en PvdA je getalsmatig nodig, maar ze zitten niet echt op je te wachten. Zelfs het CDA niet, al denken velen dat. Met de steun van de CU kan het CDA op zijn minst toch de nodige reparaties uitvoeren op allerlei punten van immateriële aard. Dat was in combinaties met dan de VVD, dan de PvdA en af en toe met D66 gewoon niet haalbaar. Maar het CDA laat het afweten en lijkt zeker op bijvoorbeeld de medisch-ethische onderwerpen niet de weg terug te willen inslaan. Het CDA vindt het wel goed zo en heeft blijkbaar geen verlies van kiezers te vrezen als ze zich op deze punten niet nadrukkelijk manifesteren. De christendemocraten vormen in tegenstelling wat velen denken geen christelijke partij. In het beleid is binnen het CDA geen bindend beroep te doen op de Bijbel. En dus staat de CU op de voor ons meest aangelegen punten alleen. Het hangt dan van de overredingskracht van André Rouvoet af of de gepaste druk vanuit de fractie om mogelijk toch wat te bereiken, maar de voortekenen zijn bepaald niet gunstig.

 

Roeping of waagstuk?

Een voorvraag is of regeringsdeelname als een roeping of als een waagstuk moet worden gezien. Christenen in de politiek zijn nooit voor hun verantwoordelijkheid weggelopen. Sinds we een parlementaire democratie kennen, zijn er tal van christelijke leidslieden geweest, die ook op het hoogste bestuursniveau hun kansen hebben proberen te grijpen. Om daarmee dienstbaar te zijn aan het Koninkrijk van God. Niet een Koninkrijk dat komt, maar dat er al is. Jezus is toch Koning der koningen en aan Hem ia alle macht gegeven in hemel en op aarde? Roeping dus. Pro Rege!

Maar op welke principiële hoogte leg je de lat om als christen in de politiek verantwoord tegenover de Koning te kunnen functioneren? Het mag duidelijk zijn dat de CU in deze kabinetsperiode iets moet kunnen bereiken dat exclusief CU is. Zoals de ultra-orthodoxe partij in Israël heeft afgedwongen dat de sabbat in het openbare leven in ere wordt gehouden, zal ook iets moeten worden bereikt dat alleen dankzij de inbreng van de CU.

 

Bescherming van het leven centraal

Dan kom je haast als vanzelf bij de bescherming van het leven. Natuurlijk zijn thema’s als duurzaamheid (heel belangrijk, maar niet exclusief CU) en gezin heel belangrijk. Maar waar denkt het kabinet bij een gezin aan? Ook aan ongehuwd samenwonenden of homo-stellen? Als het kabinet onder aanvoering van Rouvoet koers zou zetten naar het herstel van het gezin in klassieke vorm, zou dat geweldig zijn. Dat kun je sturen door financiële maatregelen, maar dat is in dit kabinet, denk ik, volstrekt een utopie. Toch zou het die kant op moeten als je politiek naar Bijbelse normen wilt bedrijven.

Dan blijft denk ik toch de bittere noodzaak over om duidelijk iets te bereiken voor de beschermwaardigheid van het leven. Liefst met een bepaling in de grondwet. Het menselijk leven is toch de kroon op de Schepping? Dat leven wordt aangerand. Met toestemming van de overheid. Dat kan en mag niet! Maar hoe hard moet dat worden gespeeld? Daar denken we niet alleen nu over na. Dat deed de RPF – een van de voorlopers van de ChristenUnie – in elk geval al in de jaren tachtig van de vorige eeuw toen er wel eens heel voorzichtig werd gesproken over een betrokken raken bij de kabinetsvorming. Wat wil je in elk geval bereiken: veel kleine puntjes en een goede naam als minister? Dat is mooi, maar belangrijker is de proclamatie dat Jezus Koning der koningen is en dat alleen zijn marsorders waardevol zijn. Wijlen Hendrik Algra schreef in 1964 bij de toelichting op het AR-programma: dat het Woord van God gezag heeft over heel de samenleving ook al willen volk en regering niets van God weten. Dat zegt het CDA als niet-belijdende partij een van haar illustere voormannen helaas niet meer na! De CU-inbreng moet in het land herkenbaar zijn en zeker ook in de ministerraad. Gij geheel anders, geldt ook hier.

 

Weinig bemoedigende voortekenen

Maar hoe liggen dan de kansen in onze sterk geseculariseerde en op hol geslagen samenleving waarin alles lijkt te mogen: geen god, geen meester!

De voortekenen zijn weinig bemoedigend. Ik kan ze niet uitputtend opnoemen. De affaire rond de trouwambtenaar is bizar en absurd. De  CU lijkt niet in haar opzet te slagen. Van de alternatieven voor abortus moeten we bijvoorbeeld maar afwachten of het kabinet zich daar echt sterk voor maakt. Tijdrekken is in de politiek een belangrijk wapen om iets tegen te houden. Een echt CU-punt heb ik helaas nog niet in het kabinetsbeleid kunnen bespeuren.

 

Roeping en waagstuk

Nu is het nog te vroeg om conclusies te trekken, maar voorlopig houd ik het er toch op, dat regeringdeelname weliswaar een roeping mag zijn, maar in het huidige tijdsgewricht voor een belijdende christelijke politieke partij toch ook een waagstuk is. Een waagstuk als niet duidelijk en onbetwist kan worden bereikt dat er met de CU in het kabinet op wezenlijke punten verbeteringen ten goede worden gerealiseerd. Je wordt zo snel meegesleept in de dagelijkse sleur van het regeren op zich. Blijf echter opereren vanuit de gedachte van het vreemdelingschap op deze aarde. We lopen niet weg, maar dan moet er wel wat veranderen! Dat vraag inzet en dat vraagt gebed.

Laten wij – en met name geldt dat de bewindslieden en de fracties - in de voetsporen van Nehemia aan de slag gaan bij het herbouwen van de muren van onze samenleving en hem nazeggen: de Gods des hemels, Hij zal het ons doen gelukken! Ondanks alle verzet, bespotting en tegenwerking. Geve God wijsheid en doorzettingsvermogen aan hen die aan het front staan.

 

 

SAMENVATTING

  1. De recente successen van de CU moeten niet tot optimisme leiden. In het kabinet staat de CU op wezenlijke punten alleen.
  2. De CU moet iets bereiken op een thema dat specifiek CU is: de beschermwaardigheid van het leven. Het lijkt echter lastig hier echt iets te veranderen.
  3. Kortom, regeren is niet alleen een roeping, maar ook een waagstuk voor de CU.