Duurzaam voor elkaar (voor Dummies)

Duurzaam voor elkaar (voor dummies)

Ruth Valerio
L van Levensstijl. ABC van rechtvaardig en duurzaam leven
Buijten en Schipperheijn;
ISBN-13: 978-90-5881-278-0
€ 12,50
http://www.timetoturn.nl/ 

 

Door Koos van der Kolk, aio bij de leerstoelgroep Levensmiddelenchemie aan de Wageningen Universiteit en Researchcentrum (WUR) en voormalig medewerker van het WI

Stichtingen als Time to Turn moeten we koesteren. De stinkzwammen van individualisme en materialisme vinden immers ook in menig christenhart een rijke voedingsbodem. Deze sympathieke club jongeren bracht onlangs een eveneens sympathiek boekje uit, getiteld ‘L van levensstijl. In dit werkje voert auteur Ruth Valerio ons door het alfabet van het rechtvaardige en duurzame leven. De hoofdstukken dragen titels als 'A van Activisten', 'B van Biologisch', 'C van Carrière', enzovoort. Aan het einde van ieder hoofdstuk verrast de auteur ons met praktische aanwijzingen, zodat de materie ook daadwerkelijk een plek in de praktijk van alledag zal krijgen. En dat gaat verder dan het kopen van koffie en thee van Max Havelaar.
Meerdere keren wordt de lezer vermaand om ook weer niet al te hard van stapel te lopen: het is beter om je leven stapje bij beetje maar blijvend te veranderen, dan het in zeer korte tijd om te gooien, om er vervolgens na een paar maanden achter te komen dat je weer op de oude voet voortleeft. De praktische oplossingen die Valerio aandraagt vormen mijns inziens het belangrijkste pluspunt van dit boekje. We kunnen echt bijdragen aan een betere wereld!

Toch heb ik ook een drietal kritiekpunten. Ten eerste is de toon van het boekje vaak die van het geheven vingertje. Soms bekroop me het gevoel dat je als westerling helemaal niets goed kunt doen, en dat we ons met het in- en uitademen van lucht nog bezondigen aan de klimaatverandering. Daarnaast kan het gevaarlijk zijn om elkaar bijbelteksten als Openbaring 3:15-16 (over de lauwheid van de Laodicenzen, p.86) onder de neus te wrijven. Natuurlijk, we moeten radicaal zijn, en Jezus in alles volgen. Maar we zijn ook mensen, met beperkte tijd en energie, die ook gewoon geen zin hebben om iedere maand protestbrieven te schrijven over EKO-bananen (p.92) of te protesteren tegen de WTO (p.50). Voor je het weet bevinden we ons in een kramp, waardoor we niets meer uit liefde, maar alles uit schuldgevoel doen - waar we ons vervolgens weer schuldig over voelen.

Een tweede kritiekpunt vormt de onderbouwing van de verschillende claims. Die had van mij een stukje wetenschappelijker gemogen. Nu worden er allemaal feiten terloops genoemd, waarbij de lezer(es) de auteur maar op haar bruine ogen moet geloven dat het allemaal klopt wat ze beweerd. Om een voorbeeld te noemen: 'klimaatverandering wordt veroorzaakt door de uitlaat van schadelijke gassen in de atmosfeer' (p.33). Kun je dat zo 1-2-3 stellen? Ik denk van niet. Het is inderdaad aannemelijk dat onze uitstoot van broeikasgassen bijdraagt aan de klimaatverandering, maar de invloed van de verhoogde zonneactiviteit moeten we ook niet onderschatten.

Mijn derde kritiekpunt betreft de vormgeving van het boekje. De bladspiegel is erg gevuld met tekst – weinig plaatjes – en de opmaak is sober. Nodigt dit de lauwe christenconsument wel voldoende uit om zich in de materie te verdiepen? Ik vrees het ergste.

Maar genoeg kritische opmerkingen gemaakt over dit boekje. Daarvoor is de boodschap me te dierbaar en zijn de oplossingen die Valerio aanreikt te goed uitgewerkt. De wereld hangt van onrechtvaardigheid en onduurzaamheid aan elkaar. Juist christenen zouden zich in moeten zetten voor een betere wereld. Niet vanuit een horizontaal activisme, maar vanuit de verwachting dat God – als we serieus zorg dragen voor onze naaste en de schepping – onze inspanningen zal zegenen.