In het debat botste de bewindsman met rechtsfilosoof Andreas Kinneging. De conservatieve denker twijfelt of, als puntje bij paaltje komt, de godsdienstvrijheid bij de ChristenUnie wel in veilige handen is. Had niet ooit Rouvoets politieke makker Eimert van Middelkoop in een interview gemijmerd over het goede Nederland waarin iedereen gereformeerd zou zijn. Rouvoet: ,,Als je echt staat voor je zaak dan kom je op voor de geestelijke vrijheid van iedereen. Je bent geen knip voor de neus waard, zeg ik tegen Andreas, als je overheidsmacht inzet voor het beknotten van de geestelijke vrijheid. Ik sta op de bres voor die vrijheid ongeacht wie.’’

Haci Karacaer, oud-voorzitter van de Turkse vereniging Milli Görüs, knikt instemmend. De Turkse ondernemer heeft af en toe moeite met de vraagstelling. Moslims en geloofsonderdrukking? ,,Kijk naar Iran, wie hebben daar last van onderdrukking, dat zijn moslims.’’ Zelf is Karacaer ervan overtuigd dat zijn godsdienst en geloofsdwang niet samengaan. Daar tegenover staat dat ds. Cees Rentier (stichting Moslims en Evangelie) met zijn twintig jaar ervaring weet heeft van tussen de twee en driehonderd mensen in Nederland die zijn uitgekotst, of nog erger, nadat ze hun islamitisch geloof vaarwel zegden.

Een moslim uit de zaal reageert daarop. Het is heel normaal, zegt hij, dat wanneer iemand afvallig wordt, de gemeenschap daarop afwijzend reageert. Rouvoet erkent als gelovig christen dat verdriet en ongemak. ,,Maar het punt is niet het ongemak, het protest richt zich tegen de overheid die het verbiedt dat mensen hun geloof vaarwel zeggen.’’

Gert-Jan Segers, directeur van het wetenschappelijk instituut van de ChristenUnie, houdt een pleidooi voor lotsverbondenheid tussen oude en nieuwe Nederlanders. Daarvoor is het simpelweg je houden aan de grondwet niet genoeg. ,,Dan misken je het heimwee dat het Nederland van de films van Bert Haanstra niet meer bestaat.’’ Voor een goede integratie is nodig dat de knop mentaal omgaat, in het besef dat Nederland anders is geworden.

Verslag uit het ND van 24 juni 2009, www.nd.nl